«« arbo & gezondheid


Lucht


deze informatie wordt u aangeboden door leo hooijmans, lid van fmn
mede mogelijk gemaakt facilitaire aanbieders online



Een luchtje scheppen


In deze rubriek staat de mens centraal. ‘Lucht’ is het lijdend voorwerp voor deze keer. (Dag)licht en lucht zijn zaken die we voor niets krijgen en ze zijn iedere dag voorhanden. We zijn er zo gewoon aan dat we het belang soms schromelijk onderschatten.

Gezegdes
In de nederlandse taalcultuur zijn heel veel gezegdes met ‘licht’ en ‘lucht’. In een ander artikel liet ik het licht schijnen over licht. Toen ging ons een lichtje op. Uit positieve reacties van lezers en collega’s bleek dat dit stukje in het volle licht stond. Over het algemeen positieve gezegdes. Anders is het met lucht. ‘Ik kan hen niet luchten of zien’, ‘er zit een luchtje aan’, ‘om een luchtje gaan’ is een oud gezegde voor doodgaan en ‘luchtkastelen’ bestaan in werkelijkheid niet. ‘Een luchtje scheppen’ is misschien wel positief, maar meestal doet men dat als het binnen wel genoeg is geweest.



Ongemerkt is lucht in kantoor ook veelal een onderwerp van gekibbel.
Hier past misschien wel het oud-hollandse spreekwoord ‘zij schermen in de lucht = zij praten maar door, maar ze komen niet tot een besluit’. Onderwerpen zijn meestal ‘te koud of te warm’, ‘raam open, raam dicht’, ‘deur dicht het tocht’ en natuurlijk ‘wel roken of niet roken’. De meeste opmerkingen blijven bestaan. Dit omdat alle mensen gelijkwaardig, maar wel verschillend zijn. Dit hebben we al eerder uitgelegd, maar dit blijven we herhalen omdat er nog steeds mensen afstuderen die dit nog niet ervaren hebben (denk bijvoorbeeld aan het FM-debat). Maar ze leren het vast wel, want ze zijn ‘bij de hand’ genoeg.
leoleo
Om even dieper in te gaan op de verschillende mensen moet er melding van gemaakt worden dat het behaagelijkheidsgevoel bij vrouwen gemiddeld 1° hoger licht dan bij mannen en voor personen boven de 40 jaar ook 1° hoger dan voor jongere personen. Een jonge man met een oudere vrouw in één ruimte geeft dus sneller een probleem dan een jonge vrouw met een oudere man.
(nu gaat me ineens een lichtje op. Eerst dacht ik dat er een luchtje aan zat!)
Klachten over het klimaat in het kantoor wordt ook veel gebruikt als kapstok om andere problemen aan te hangen. In organisaties waar het niet lekker loopt, daar waar een nare chef of collega zit of waar de sfeer om welke reden dan ook fout is, moet de facilitaire dienst veel onnodig aan de bak om de temperatuur aan te passen.

Factoren
Om dit verhaal voor het kantoorwerk completer te maken drukken we hieronder een aantal factoren af die een belangrijke rol spelen voor de arbeidsomstandigheden op kantoor. Op sommige factoren gaan we wat dieper in zonder dat dit te technisch aangepakt wordt. De doelstelling is om de arbostukjes ‘luchtig’ te houden.

Het binnenklimaat wordt bepaald door:
- de luchttemperatuur;
- de gemiddelde stralingstemperatuur
(is de oppervlaktetemperatuur van de vlakken van de ruimte);
- de luchtvochtigheid;
- de luchtsnelheid (tocht);
- de luchtzuiverheid.

Vooral de luchtzuiverheid staat snel in de belangstelling. Volgens velen stinkt het in veel kantoorgebouwen. De vraag is echter of het echt stinkt en kan het gemeten worden? Een juiste ‘stankmeter’ bestaat niet omdat stank samenhangt met psychologische factoren. Bovendien is stank subjectief. Sommigen vinden een bepaalde geur aangenaam, anderen vinden dezelfde geur walgelijk. Tabaksrook is hier een duidelijk voorbeeld van. Hierover straks meer.

De gewenste temperatuur voor administratieve arbeid is in de winter tussen 17,2 en 21,5 en in de zomer tussen 18,8 en 23,8° Celsius. Zo rond de 20°C gemiddeld dus. Daarbij is het belangrijk dat de relatieve luchtvochtigheid zo rond de 50 tot 60% ligt en de luchtsnelheid tussen de 0,1 en 0,3 m/s (meter per seconde).
Het is aan te bevelen dat er temperatuurwisselingen zijn. Bijvoorbeeld in de winter ’s morgens 17° en ’s middags 21° Celsius, waarna omstreeks 16:00 uur de temperatuur weer iets kan dalen. Dit om dezelfde reden alsook met de lichtvariaties beschreven bij 'Licht'. De mens heeft behoefte aan verandering.
Er zijn handige apparaatjes met een LCD-scherm die duidelijk de temperatuur en het vochtigheidspercentage en soms ook nog de luchtdruk en weersverwachting weergeven. Het is altijd raadzaam om het gevoel even met de keiharde cijfers te vergelijken.

Naast de keiharde cijfers is het gevoel natuurlijk van een niet te onderschatten belang. Behaaglijkheid is een subjectief gegeven. Daar waar de één het te koud heeft heeft de ander het te warm. Daar waar de een zich aan een luchtje stoort, vindt een ander het lekker. Bovendien kunnen de omstandigheden en de plek daarin ook meespelen. Een paar paardrijlaarsen in een manege vindt men niet stinken. In de garderobe van een sjiek kantoorgebouw in Amsterdam-Zuid hoef je ze geen moment te laten staan.
Luchtjes die niet direct te herkennen zijn waar ze vandaan komen of erger nog door ons systeem in de hersenen worden waargenomen maar door onze waakzaamheid niet herkent worden kunnen een groot productiviteitsverlies opleveren. Een harde wind van een collega kan tot hilariteit en/of ergernis leiden, maar de storing is van korte duur. Een zuchtje wind echter brengt verwarring op een afdeling. Die storing kan soms tot minuten oplopen, vooral als de dader zich niet meld en men gaat zitten ruziën. Als deze situatie zich voordoet in de middaguren, als de concentratie van de mens het laagst is, kan zoiets de oorzaak zijn dat er geen productie van een afdeling komt.
Er zijn ook storingen die men niet één, twee, drie herkent. Als er bijvoorbeeld in de buurt of onder een kantoorgebouw een restaurant zit dit zijn afzuiging vanuit de keuken langs de gevel van het kantoorgebouw eruit gooit. Of erger nog de uitstoot van zijn luchtbehandeling vlak naast de inlaat staat van de luchtbehandeling van het kantoorgebouw!! Micro-organismes verspreiden zich dan door het kantoor. Meestal wordt deze lucht niet herkent als de lucht van de Afhaalchinees of de Pizzabakker. Zo is het ook als een onderhoudswerkplaats op of in de buurt van het luchtbehandelingssystem van een kantoorgebouw zit. Het afweersysteem van de mens reageert dan op iets wat hij niet direct kan herkennen. Dit kan leiden tot overgevoelige reacties die zo erg zijn dat mensen op hun werk minder presteren en erger nog verzuimen.



Licht en lucht is voor de facilitaire manager en zijn medewerkers, die met de voorbereiding van een nieuw kantoor bezig zijn, een uitdaging om het naar de nieuwe inzichten goed op de rails te krijgen. Daar waar het in bestaande situaties reeds verkeerd is, lopen de kosten om het nog een beetje te ‘redderen’ in de papieren.
Het goed voorbereiden van een verhuizing naar een nieuw gebouw (of kantoorconcept) wordt een steeds belangrijkere taak. Dit is voor de facilitaire medewerkers eigenlijk een geweldig gegeven. Kantoorarbeid zal in de komende jaren sterker worden geautomatiseerd, waardoor het aantal routinematige kantoorarbeiders sterk zal afnemen. De faciliteiten echter moeten kwalitatief beter worden. Dus over m2, licht en lucht moet men kunnen meepraten als men bij de facilitaire dienst wil blijven horen.

Bij nieuwe kantoorconcepten komen wisselwerkplekken, flexwerken, telewerken enzovoort volop aan bod. Lucht speelt daarin ook een zeer belangrijke rol. Wie wil er nu in een concentratiekamertje zitten waar de zweetlucht of de tabaksrook van een voorgaand gesprek nog hangt.
Roken is ook een punt waar grote aandacht aan besteed moet worden. Het grote probleem daarmee is dat niet-rokers die jarenlang lijdzaam er de damp in gehad hebben mee te moeten roken het niet langer meer pikten. Denk maar aan de rechtzaken die de stichting CAN in het voordeel voor niet-rokers heeft kunnen afsluiten. Aan de andere kant ontkennen rokers glashard dat roken slecht is en dat niet-rokers niet moeten zeuren. Het grote probleem is dat ze verslaafd zijn en bijna niet anders kunnen.

Het is best mogelijk dat over een paar eeuwen de verslaafden aan tabak (en genotsartikelen in de breedste zin van het woord) net zo bekeken worden als de slaven en horigen in de middeleeuwen. Toen raakte men geld en leven kwijt aan de graven en hertogen. Tegenwoordig gaat een groot gedeelte van het inkomen naar tabaksboeren en parkeermeters.

De arbowet is al een paar jaar ingesteld op het niet roken op kantoor. Er werd echter nauwelijks controle op uitgeoefend. Beheerders van kantoren die echter een staatsinstelling zijn of op het gebied van de gezondheidszorg, sociaal-cultureel of maatschappelijke dienstverlening werkzaam zijn of met een subsidie van de staat werken worden op dit moment hard aangepakt door de Arbeidsinspectie en de Keuringsdienst van Waren. Roken mag alleen als er bijvoorbeeld twee kantines zijn. Eén voor niet rokers en één voor rokers. Is er slechts één kantine dan wordt er dus niet gerookt. Ook in de gangen, openbare ruimtes en in cellenkantoren met meer dan één medewerker wordt niet meer gerookt. Doet men dit wel en komt er een inspecteur langs dan is de kans groot dat er een omvangrijke boete wordt uitgedeeld.

(Vrolijke) noot
Een facility manager van een grote verzekeringsmij vertelde me laatst tijdens een cursusdag dat hij jarenlang een onafgebroken probleem had met een paar afdelingen in de organisatie. Op deze afdelingen waren de bureau’s en vloeren één grote papierzooi. Gesprekken, trainingen, afspraken. Niets hielp. Totdat op last van de directie de gehele organisatie werd doorgelicht in verband met een te hoog percentage ziekteverzuim. Dit percentage bleek op de ‘zooi-afdelingen’ het hoogste te zijn en werd veroorzaakt door micro-organisme die zich nestelden in het stof van deze afdelingen. Collega’s kwamen niet meer op deze afdelingen zonder daar grapjes over te maken. De papierzooi is inmiddels opgeruimd en de schoonmaakdienst kan nu ook deze bureau’s en vloeren grondig reinigen.

Dit document niet uitprinten, aub. Denk aan het milieu en uw onkosten.
Wilt u het nog een keer lezen maak een bladwijzer (favoriet).
Wilt u het artikel door een ander laten lezen, stuur ze een link door.



deze informatie wordt u aangeboden door leo hooijmans, lid van fmn
mede mogelijk gemaakt door facilitaire aanbieders online

Facilitaire Aanbieders Online


voor zoeken naar producten/diensten en verenigingen
klik op foto....



facilitaire-informatie-online.nl ©
ingevoerd op 5 februari 2009
het laatst gewijzigd op 23-03-2009

voorwaarden voor gebruik/bezoek van deze website: klik hier....
(de kleine lettertjes, maar dan iets groter)