«« regelgeving, nen & normen


Een energielabel voor uw gebouw


Deze pagina is leesbaar in diverse Europese talen :
This page is readable in various European languages :

deze informatie wordt u aangeboden door vh/vrom* via agentschapnl
mede mogelijk gemaakt door facilitaire aanbieders online



Kompas, energiebewust wonen en werken
Leidraad
voor gebouweigenaren en vastgoedbeheerders

in opdracht van VROM*
LeoHooijmansGalileoNoordwijkFacilitaireInformatieOnlineHoezo??

Inhoudsopgave
1. Samenvatting
2. Wat is het energielabel?
3. Is een energielabel voor u verplicht?
4. Wat kan het energielabel voor u betekenen?
5. Wel of geen aanvullend maatwerkadvies?
6. De aanvraag en het beheer

Bijlage: Voorbeelden van gebouwen met labelplicht
Adressen voor meer informatie
Colofon
met toelichting publicatie op facilitaire informatie online*


[naar top] - [naar index]

1. Samenvatting

Het energielabel in het kort
De invoering van het verplichte energielabel heeft gevolgen voor eigenaren en beheerders van utiliteitsgebouwen. Gebouweigenaren dienen vanaf 1 januari 2008 aan elke nieuwe eigenaar of huurder een energielabel te overhandigen. In een situatie van verhuur zal een vastgoedbeheerder dit veelal namens de gebouweigenaar doen. Het energielabel geeft huurders en kopers de mogelijkheid de energetische kwaliteit van gebouwen met elkaar te vergelijken. Zo kunnen zij de energieprestatie van het gebouw bij hun beslissing mee laten wegen. Deze leidraad gaat over utiliteitsgebouwen. De verplichting geldt echter ook voor woningen.

Naast een verplichting tot het verstrekken van een energielabel bij verkoop en verhuur geldt er een aparte verplichting voor gebouwen waarin overheidsdiensten of overheidsinstellingen zijn gehuisvest, en die voor het publiek toegankelijk zijn. Publiekstoegankelijke overheidsgebouwen vanaf 1000 m2 dienen vanaf 1 januari 2009 een permanent energielabel te hebben. Het label dient op een voor het publiek opvallende plaats te worden opgehangen. Een energielabel is maximaal 10 jaar geldig.

Niet in alle gevallen is een energielabel verplicht. Bij nieuwbouw kan worden volstaan met het overleggen van de bij de bouwaanvraag berekende en ingediende energieprestatiecoëfficient (EPC). Ook voor gebouwen, gebouwd na 1 januari 1998 kan de gebouweigenaar of -beheerder tot 10 jaar na de datum van de oorspronkelijke bouwaanvraag volstaan met een gewaarmerkt afschrift van de EPC-berekening.

Alleen gecertificeerde bedrijven mogen energielabels opstellen en verstrekken. Deze bedrijven moeten aan een aantal eisen voldoen. Zo moet een energielabel bijvoorbeeld op een uniforme manier worden opgesteld en afgegeven. De adviseurs moeten over een bepaalde vakbekwaamheid beschikken. Ook moet gebruik worden gemaakt van goedgekeurde software.





Haal meer uit het energielabel
Behalve het verplichte energielabel kunnen gebouweigenaren en vastgoedbeheerders ook een maatwerkadvies(EPA-U) laten opstellen. Het gaat hierbij om een gedetailleerd, op het specifieke gebouw toegesneden advies. Een advies dat inzicht geeft in de technisch en economisch realiseerbare energie(besparings)maatregelen. Anders dan bij het energielabel kijkt het maatwerkadvies ook naar het energiegebruik door de organisatie en wordt de relatie gelegd tussen energiebesparing en binnenklimaat. Door een koppeling te leggen met de onderhoudsplanning sluit het advies bovendien naadloos aan op de huisvestingsprocessen

Op het moment dat gebouweigenaren of vastgoedbeheerders een gebouw gaan verkopen of verhuren, zullen zij zichzelf een aantal vragen moeten stellen, zoals:
Is het gebouw “labelplichtig” of geldt er een uitzonderings- of overgangsbepaling?
Is de permanente labelplicht voor overheidsgebouwen met een publieksfunctie van toepassing?
Is het zinvol gelijktijdig ook een maatwerkadvies op te stellen?
Van welke subsidies of fiscale regelingen kan gebruik worden gemaakt?
Hoe moeten energielabels of maatwerkadviezen worden aangevraagd en beheerd?

Het energielabel en het maatwerkadvies hebben een duidelijke meerwaarde in een bredere maatschappelijke en bedrijfseconomische context. Met het opstellen hiervan:
wordt de energetische kwaliteit van een gebouw zichtbaar en meetbaar gemaakt
wordt de basis gevormd om een energiebesparingsbeleid op te stellen en uit te voeren, gericht op het gebouw én het gebruik
is het mogelijk om het binnenklimaat en comfort in veel utiliteitsgebouwen te verbeteren
kan op eenvoudige wijze worden voldaan aan de energiezorgplicht uit de Wet Milieubeheer
kan in aanmerking worden gekomen voor subsidies of fiscale regelingen
wordt een belangrijke stap gezet in het proces naar verduurzaming van gebouwen en huisvestingsprocessen
is synergievoordeel te behalen door het opstellen van het energielabel of maatwerkadvies met andere inspecties te combineren
Hierdoor vormen het energielabel en het maatwerkadvies een opstap tot een integrale en waardeverhogende kwaliteitsverbetering van gebouwen.




[naar top] - [naar index]

2. Wat is het energielabel?

Per 1 januari 2008 moet iedere gebouweigenaar een nieuwe koper of huurder informeren over de energetische kwaliteit van een gebouw. Deze verplichting vloeit voort uit de Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen, de EPBD.
Bepalingen uit deze richtlijn zijn in Nederland vastgelegd in het Besluit Energieprestatie Gebouwen (het Besluit) en in de Regeling Energieprestatie Gebouwen (de Regeling). Als een gebouw door de gebouweigenaar zelf gebruikt of intern verhuurd wordt, zal de eigenaar zelf een label laten opstellen. In situaties van verhuur aan externe organisaties zal de gebouweigenaar - bijvoorbeeld een institutionele belegger - de werkzaamheden rond het energielabel veelal delegeren aan een vastgoedbeheerder. Een energielabel is maximaal 10 jaar geldig!
De afbeelding uit de pdf brochure is helaas niet duidelijk. Klik op de afbeelding om een extra voorbeeld te tonen!


Hoe ziet het energielabel er uit?
De energetische kwaliteit van een gebouw wordt via een gestandaardiseerde methode berekend en uitgedrukt via de energie-index (EI). De energieindex is gebaseerd op de hoeveelheid energie die nodig is voor ruimteverwarming, koeling, bevochtiging, hulpenergie (voor pompen en ventilatoren), tapwaterverwarming en verlichting, bij een standaard gebruik. Aan de hand van de berekende energie-index wordt gekeken binnen welke energieklasse het gebouw valt. De verschillende energieklassen worden zichtbaar gemaakt met de letters A t/m G en via kleuren, vergelijkbaar met de gebruikte kleuren van de energieklassen voor huishoudelijke apparaten. Zeer energiezuinige gebouwen hebben een heldergroen A-label, zeer onzuinige gebouwen hebben een felrood G-label.

De energieklasse en de energie-index worden samen met een beperkt aantal energiebesparende maatregelen onder standaardcondities vermeld op het energielabel. Ook staat vermeld wie het energielabel heeft afgegeven.

Met het zichtbaar maken van de energetische kwaliteit van een gebouw kunnen kopers of huurders het energiegebruik meenemen in hun afweging om een gebouw wel of niet te kopen of te huren. Het energielabel laat immers direct zien of het gebouw meer of minder energiezuinig is ten opzichte van andere gebouwen.

Plaats in het overheidsbeleid
De invoering van de verplichting om bij verkoop en verhuur een energielabel te hebben, maakt deel uit van een mix van instrumenten die de Nederlandse overheid inzet om de CO2-uitstoot te verminderen.

De ambities van het Kabinet, omschreven in het werkprogramma ‘Schoon en Zuinig: Nieuwe energie voor het klimaat’ zijn gericht op:

  het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen, met name CO2, in 2020 met 30%, vergeleken met 1990
  het verdubbelen van het tempo van energiebesparing de komende jaren van 1% nu naar 2% per jaar
  het verhogen van het aandeel duurzame energie van ongeveer 2% nu naar 20% van het totale energiegebruik in 2020
    De overheid ondersteunt via dit werkprogramma ook de uitvoering van het Nationale Energiebesparingsplan “Meer met Minder”, een initiatief van het Platform Energietransitie Gebouwde Omgeving, EnergieNed, Bouwend-Nederland, UNETO-VNI en Aedes. Dit programma is nu nog vooral op de woningbouw gericht, maar voorziet ook in de ontwikkeling van fiscale arrangementen voor de utiliteitsbouw.


[naar top] - [naar index]


3. Is een energielabel voor u verplicht?

Gebouweigenaren of vastgoedbeheerders in de utiliteitsbouw kunnen met twee verschillende verplichtingen te maken krijgen:

een labelverplichting bij verkoop of verhuur (dit geldt voor de meeste utiliteitsgebouwen)
een permanente labelplicht (dit geldt voor grote publiekstoegankelijke overheidsdiensten)


Labelverplichting bij verkoop of verhuur
Het Besluit en de Regeling zijn van toepassing op elk gebouw dat vanaf 1 januari 2008 wordt verkocht of opnieuw wordt verhuurd. Het energielabel wordt bij voorkeur opgesteld in de fase dat een gebouw te koop of te huur wordt aangeboden. Het moet in ieder geval aanwezig zijn op het moment dat er een koop- of huurtransactie plaatsvindt. Bij het sluiten van een koopovereenkomst, of op het moment van overdracht zal de notaris de verkoper wijzen op zijn plicht een energielabel af te geven en de koper wijzen op zijn recht daarop.

Voor de volgende categorieën utiliteitsgebouwen is een energielabel verplicht bij verkoop of verhuur:
• bijeenkomstgebouwen
• gezondheidszorggebouwen
• horecagebouwen
• kantoorgebouwen
• onderwijsgebouwen
• sportgebouwen
• winkels
In de bijlage zijn voorbeelden van labelplichtige gebouwen opgenomen. Deze gebouwen kunnen meerdere gebruiksfuncties hebben.



uitreiking energielabel VROM-gebouw aan minister Cramer


Uitzonderingen en overgangsbepalingen

Er hoeft géén energielabel te worden opgesteld voor:
monumenten als bedoeld in de Monumentenwet 1988, of een provinciale of gemeentelijke monumentenverordening
gebouwen die worden gebruikt voor erediensten en religieuze activiteiten (zoals kerken en moskeeën)
vrijstaande gebouwen met een gebruiksoppervlakte van minder dan 50 m2
Ook is het energielabel niet vereist voor:
nieuwe en bestaande gebouwen waarvoor bij nieuwbouw op grond van het Bouwbesluit geen energieprestatiecoëfficiënt van toepassing is. Het gaat hierbij om gebouwen met een industriefunctie of gebouwen met een “overige gebruiksfunctie” zoals een parkeergarage, een bushokje, of een wachtlokaal op een station
niet-permanente bouwwerken zoals bouwketen, noodwinkels, noodlokalen bij scholen en directieen schaftlokalen op bouwplaatsen


Bij nieuwbouw kan worden volstaan met het overleggen van een gewaarmerkt afschrift van de bij de bouwaanvraag berekende en ingediende energieprestatie- coëfficient (EPC). Dit geldt ook voor bestaande gebouwen, gebouwd na 1 januari 1998.
Ook bij deze gebouwen kan de eigenaar of beheerder volstaan met een gewaarmerkt afschrift van de EPC-berekening zoals deze is opgesteld bij de bouwaanvraag. Deze berekening mag echter niet ouder zijn dan 10 jaar.

  Veel vragen worden gesteld over wanneer in de zorgsector sprake is van woningbouw en wanneer van utiliteitsbouw. Een complex met daarbinnen een verzorgingshuis én aanleunwoningen wordt in zijn geheel als utiliteitsbouw aangemerkt.

Indien een gebouw in afzonderlijke delen wordt verhuurd, bijvoorbeeld een bedrijfsverzamelgebouw, wordt een label meestal over het totale gebouw opgesteld. Een basisvoorziening voor verwarming, ventilatie en/of koeling is dan aanwezig. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor een winkelcomplex waarin (casco) winkelunits worden verhuurd. Elke huurder krijgt vervolgens van de eigenaar of vastgoedbeheerder een afschrift van het energielabel.









Permanente labelplicht
In gebouwen groter dan 1000 m2 waarin overheidsdiensten of overheidsinstellingen zijn gehuisvest, en die voor het publiek toegankelijk zijn, dient permanent een energielabel aanwezig te zijn. Dit label mag maximaal 10 jaar oud zijn.

Onder een overheidsdienst of overheidsinstelling worden zowel onderdelen van de centrale overheid als van medeoverheden begrepen. Het gaat om dienstverlening door overheden, zoals ministeries, provincies, gemeenten, rechtbanken en waterschappen, in welke vorm dan ook. Het gaat dus niet alleen om gebouwen waarin bijvoorbeeld de balie van een stadsdeelkantoor is gevestigd, maar bijvoorbeeld ook om gebouwen waarin een gemeentelijke sportaccommodatie is gevestigd.




[naar top] - [naar index]

4. Wat kan het energielabel voor u betekenen?

Het energielabel is meer dan een administratieve verplichting. Kopers en huurders, maar ook gebouweigenaren en vastgoedbeheerders kunnen met het energielabel duidelijk hun voordeel doen.

Zichtbare energetische kwaliteit voor huurders en kopers

Het energielabel geeft de nieuwe eigenaar of huurder inzicht in de energetische kwaliteit van het gebouw en daarmee ook een indicatie van welk energiegebruik verwacht mag worden bij een standaard gebruik. Informatie waaraan door kopers of huurders bij de huidige ontwikkeling van de energieprijzen steeds meer belang wordt gehecht.
Iedereen kan straks bij het Kadaster de energieklasse van een gebouw opvragen.

Profileringsmogelijkheid voor gebouweigenaren en vastgoedbeheerders

Een gebouw met een A- of B-label onderscheidt zich in positieve zin van een gebouw met bijvoorbeeld een E-, F-, of zelfs G-label. Heeft een gebouweigenaar of vastgoedbeheerder meerdere gebouwen in eigendom of beheer, dan valt te overwegen deze gebouwen collectief, dus in één keer, te voorzien van een energielabel. Gebouwbestanden kunnen zo met elkaar worden vergeleken. Of gekozen wordt voor een meer portfoliogerichte benadering kan ook afhankelijk zijn van de te behalen schaalvoordelen door werkzaamheden te bundelen en de mate waarin mutaties in het gebouwenbestand plaatsvinden.

In dit verband kan het voor een gebouweigenaar of beheerder ook aantrekkelijk zijn om het Predikaat Duurzaam Vastgoedfonds te gaan voeren.

Waardevolle combinatie met het maatwerkadvies (EPA-U)
Gebouweigenaren en vastgoedbeheerders kunnen er voor kiezen om gecombineerd met het energielabel ook een maatwerkadvies uit te laten voeren.
Anders dan het energielabel biedt het maatwerkadvies:

een heldere analyse van de technisch te realiseren besparingsmaatregelen, inclusief terugverdientijden
een integraal en uitvoeringsgericht advies, dat aansluit op de gangbare huisvestingsprocessen
gegevens over het gebruik van het gebouw door de organisatie
inzicht in het effect van de besparingsmaatregelen op het binnenklimaat


  duurzame vastgoed fondsen
  Steeds meer beleggers zijn geïnteresseerd in “duurzaam beleggen”. Een Duurzaam Vastgoedfonds verwerft en beheert utiliteitsgebouwen die zich onderscheiden door een hoog duurzaamheidsgehalte. Het rendement dat de investeerder mag verwachten, moet minimaal gelijk zijn aan het rendement van traditionele vastgoedfondsen. De criteria voor een Duurzaam Vastgoedfonds sluiten aan op bestaande meetmethoden om de duurzaamheid en/of energiezuinigheid van een gebouw vast te stellen. Ook voor bestaande gebouwen gelden eisen ten aanzien van de energetische kwaliteit. Voor meer informatie over Duurzame Vastgoedfondsen en de criteria voor het Predikaat Duurzaam Vastgoedfonds, zie o.a. de publicatie “Nieuwe marktkansen voor duurzame vastgoedfondsen”, zie www.senternovem.nl/kompas_utiliteitsbouw*

 

Het gelijktijdig laten opstellen van energielabel en maatwerkadvies is bijvoorbeeld zinvol als:
er een permanente labelplicht geldt
de (energetische) kwaliteit bij het opnieuw verhuren van een gebouw verbeterd wordt
een potentiële koper inzicht wenst in het niet gebouwgebonden gebruik of in de hoogte van de investeringen om een gebouw in een betere energieklasse te krijgen

 

Zekerheid over energetische kwaliteit

Het energielabel én het maatwerkadvies: een gewaardeerd duo in het beheerbeleid van de Rijksgebouwendienst

 

 

 

“Vóór 1 januari 2009 worden ca. 330 rijksoverheidsgebouwen niet alleen voorzien van een verplicht energielabel, maar wordt voor deze gebouwen ook een maatwerkadvies opgesteld. Hiermee geven wij invulling aan onze voorbeeldfunctie op het gebied van milieu, gezondheid en duurzaamheid.
Gegevens over kosten/baten, terugverdientijden, vermindering van CO2-uitstoot, de relatie met de meerjaren onderhoudsplanning van een gebouw. Zeer belangrijke elementen van het maatwerkadvies waarmee de Rijksgebouwendienst haar ambities waar het gaat om energiebesparing kan realiseren. Uiteindelijk zal elk gebouw elke vijf jaar integraal worden beoordeeld op energie, onderhoud, veiligheid en andere zaken. Met de energie inspectie kunnen wij tevens beoordelen of aangebrachte energiebesparing pakketten hun verwachtingen waarmaken.”

Erik Tromp - senior technisch adviseur / inspecteur beheer en onderhoud



[naar top] - [naar index]

5. Wel of geen aanvullend maatwerkadvies?

Het ligt voor de hand om een maatwerkadvies (EPA-U) op te laten stellen als een gebouweigenaar of vastgoedbeheerder:

verantwoord wil omgaan met energie en hiervoor een energie (besparings) beleid wil formuleren
een verantwoord besluit over investeringen in energiebesparings-maatregelen wil voorbereiden
het energiegebruik en de energiekosten van een gebouw omlaag wil brengen, bij renovatie, verbouwing of bij de vervanging van gebouw- of installatieonderdelen
ook het binnenklimaat van een gebouw wil verbeteren en klachten over klimaatinstallaties wil verhelpen
deelneemt of wil gaan deelnemen aan een energie- of milieuconvenant
moet voldoen aan de wettelijke energiezorgplicht uit de Wet Milieubeheer
van subsidies of fiscale regelingen voor energiebesparende maatregelen gebruik wil maken
andacht aan de energetische kwaliteit wil geven als onderdeel van een duurzaam huisvestingsbeleid



Onderbouwing energiebesparingsbeleid en -investeringen
Steeds meer bedrijven en instellingen gaan bewust met energie om. Zij formuleren een energie(besparings)beleid. Dit beleid kan vervolgens weer onderdeel zijn van het strategisch voorraadbeleid of het milieubeleid van een organisatie. Met behulp van het energielabel kan een gebouweigenaar of vastgoedbeheerder zijn eigen ambitie bepalen.
Het maatwerkadvies geeft een betrouwbare onderbouwing voor het te nemen besluit over de investeringen die nodig zijn om de gestelde ambitie te realiseren.




Verlaging energiegebruik en energiekosten
Een transactiemoment wordt vaak aangegrepen om de kwaliteit van een gebouw te verbeteren. Het is niet alleen logisch, maar ook kosteneffectief om daarbij gelijk ook te kijken naar de energetische verbetermaatregelen. Het is dan zinvol een maatwerkadvies te laten opstellen. Dit geldt ook als tussen nu en drie jaar een renovatie of verbouwing gepland staat of gebouw- of installatieonderdelen worden vervangen. Het maatwerkadvies houdt dan bij de voorgestelde besparingsmaatregelen rekening met de bestaande meerjarenonderhoudsplanning en de hieraan gerelateerde investeringsplanning.

Inzicht in het energiegebruik van het gebouw geeft gebouweigenaren en vastgoedbeheerders de mogelijkheid om met gebruikers te communiceren over hoe deze zo efficiënt mogelijk met energie om kunnen gaan. Het maatwerkadvies kan bijvoorbeeld ook leiden tot de implementatie van een energiezorgsysteem, of dienst doen bij het herijken van een bestaand energiezorgsysteem.

Energiezorgsysteem
Een energiezorgsysteem is een managementinstrument waarin onder meer doelstellingen, procedures, rapportageverplichtingen en taken en bevoegdheden vastliggen om het energiegebruik zo goed mogelijk te beheersen. Belangrijke doelen zijn het voorkomen van (negatieve) uitschieters in het energiegebruik en het regelmatig opsporen, inplannen, uitvoeren en evalueren van besparingsmaatregelen.

  Maatregelenlijst Energiebesparing in Gebouwen xxx rand rood xx
  Wie bij een renovatie of verbouwing direct de meest energiezuinige technieken toepast, zorgt voor een jarenlange verlaging van het energiegebruik en de energiekosten. Met de door SenterNovem* ontwikkelde maatregelenlijst Energiebesparing in Gebouwen is op een eenvoudige manier te inventariseren hoe tijdens het reguliere beheer, bij verbouwing of renovatie energie kan worden bespaard zonder grote investeringen.
Voor de maatregelenlijst, zie www.senternovem.nl/kompas*


Nieuwe financierings- en beheersconstructies
Om knelpunten rondom de financiering en organisatie van energiebesparing in gebouwen weg te nemen kunnen bedrijven er voor kiezen om:

een energiebesparend systeem met leverancierskrediet aan te schaffen
een energiebesparend systeem te leasen
de hele energievoorziening uit te besteden aan een leverancier van energiediensten, ook wel energyservicecompany genoemd
samen te werken aan energiebesparing op een bedrijventerrein of kantorenpark

 

Duurzame energieconcepten
In veel gebouwen wordt het belangrijker om te kunnen koelen. Duurzame energiesystemen, waaronder bijvoorbeeld warmtepompen met warmte-koudeopslag kunnen substantieel bijdragen aan verbetering van het binnenklimaat in gebouwen. Het maatwerkadvies analyseert hiertoe de mogelijkheden.
Voor meer informatie zie www.senternovem.nl/duurzameenergie.*


Verbetering binnenklimaat
Kopers en huurders willen graag een gezond en comfortabel werkklimaat, gebruikers voelen zich prettiger en de arbeidsproductiviteit ligt hoger. Een deel van de gebouwen voldoet op dit moment echter niet aan de huidige comforteisen. In het maatwerkadvies wordt per besparingsmaatregel aangegeven wat het effect is op het binnenklimaat. Zo kunnen ook klachten op het gebied van klimaatinstallaties worden verholpen.

Deelname aan een energie- of milieuconvenant
Een groeiend aantal bedrijven neemt deel aan een meerjarenafspraak met de overheid over verbetering van de energie-efficiency. Een aantal banken en verzekeringsbedrijven, HBO-scholen en universiteiten, en universitaire medische centra hebben zich bij een meerjarenafspraak aangesloten. Bedrijven verplichten zich een bespaarplan op te stellen en jaarlijks verslag te doen van de gemaakte vorderingen. Ook als individuele onderneming is het mogelijk om zich aan te sluiten. Het energielabel en maatwerkadvies zijn onmisbare hulpmiddelen bij het opstellen en uitvoeren van het besparingsplan en het zichtbaar maken van het resultaat van de getroffen maatregelen. Voor meer informatie over voordelen en ontwikkelde hulpmiddelen per bedrijfsgroep, zie www. senternovem.nl/mja*


Wettelijke energiezorgplicht Wet Milieubeheer

Het kan voorkomen dat een gebouweigenaar bij wijziging van een bedrijf moet aantonen dat doelmatig wordt omgegaan met energie. Een maatwerkadvies brengt de voor het desbetreffende gebouw rendabele, maar ook technisch realiseerbare, maatregelen in kaart.

Subsidies en fiscale regelingen
Om in aanmerking te komen voor subsidies of gebruik te kunnen maken van fiscale regelingen worden eisen gesteld aan het soort maatregelen dat wordt getroffen. Ondernemers kunnen in 2008 ook subsidie krijgen op het maatwerkadvies (EPA-U), mits ook een maatregel wordt getroffen die op de Energielijst voor 2008 staat.

Duurzaam huisvesten
Een visie op een duurzaam huisvestingsproces omvat ook expliciet ambities op het gebied van energie, materialen, water, binnenmilieu en omgevingskwaliteit. Inzicht in het huidige energiegebruik en haalbare besparingen is noodzakelijk om ambities op dit punt nader vorm te geven, als onderdeel van een bredere duurzaamheidsvisie.

  WETTELIJKE ENERGIEZORGPLICHT WET MILIEUBEHEER randr
  Het eind 2007 in werking getreden Activiteitenbesluit (Besluit algemene regels voor inrichtingen Wet Milieubeheer) legt alle bedrijven met een jaarlijks verbruik groter dan 50.000 kilowatt uur aan elektriciteit en 25.000 m3 aardgasequivalenten aan brandstoffen, een energiezorgplicht op.
Bedrijven dienen energie doelmatig te gebruiken. Bij wijziging van bestaande gebouwen moeten kosteneffectieve energiebesparende maatregelen getroffen worden met een terugverdientijd van 5 jaar of korter. Bedrijven die een vergunning in het kader van de Wet Milieubeheer nodig hebben kunnen specifieke energie-eisen opgelegd krijgen.

 

Subsidies en fiscale regelingen
Op www.senternovem.nl/kompas* vindt u een overzicht van de geldende subsidieregelingen of fiscale regelingen en informatie over bijvoorbeeld de EnergieInvesteringsAftrekregeling (EIA) en de Vervroegde Afschrijving Milieuinvesteringen (VAMIL). Sommige financiële instellingen bieden ook zogenaamde Klimaathypotheken aan. Op het moment dat een gebouw energiezuinig is, vindt kredietverlening onder gunstige voorwaarden plaats.

 

  Duurzaam huisvesten
  De publicatie ‘Duurzaam huisvesten’ geeft een aantal interessante voorbeelden van innovatieve oplossingen en ideeën. De publicatie ‘The sustainable office’ gaat in op enkele huisvestingstrategieën in relatie tot de levensduur van kantoren. Deze publicaties zijn te vinden via www.duurzaambouwen.senternovem.nl*

 

ING Klimaatneutraal
Met dank ook aan energielabel en maatwerkadvies!
“Met het energielabel brengen we de energieprestatie van onze gebouwen in beeld. Ook bij het huren of kopen van nieuwe panden gaan wij hier steeds meer op letten. Het maatwerkadvies maakt het mogelijk de juiste technische besparingsmaatregelen op de juiste momenten te treffen. Maar ook om te sturen op het energiegebruik door de organisatie zelf, een ontwikkeling die ING al jaren geleden in gang heeft gezet. Door daarnaast groene stroom in te kopen en de resterende CO2-uitstoot te compenseren door te investeren in herbebossing, zijn al onze panden sinds 2007 klimaatneutraal!”

Ronald Lazet en Arie Maarten de Bruin,
afdeling Facility Management van ING Nederland


[naar top] - [naar index]

6. De aanvraag en het beheer

Hoe komt een energielabel of maatwerkadvies tot stand?
Om een energielabel of maatwerkadvies te verkrijgen moet een aantal stappen worden doorlopen.

De gebouweigenaar of vastgoedbeheerder:
schakelt een deskundig bedrijf in om een energielabel en of een maatwerkadvies op te laten stellen
stelt dit bedrijf alle relevante gegevens ter beschikking
neemt het energielabel of maatwerkadvies in ontvangst
verstrekt na ontvangst van het energielabel een afschrift hiervan aan de nieuwe koper of huurder





Selectie bedrijf
Het energielabel móet worden afgegeven door een - voor de Nationale Beoordelingsrichtlijn BRL9500: Energieprestatieadvisering, deel 03 - gecertificeerd bedrijf. Ook móet gebruik worden gemaakt van goedgekeurde software. Het maatwerkadvies EPA-U) wordt bij voorkeur afgegeven door een voor BRL9500-04 gecertificeerd bedrijf, maar dit is niet verplicht.

Op www.kbi.nl zijn de bedrijven te vinden die door certificatie-instellingen gecertificeerd zijn om energielabels of maatwerkadviezen af te geven. Deze certificatie-instellingen voeren periodiek kwaliteitscontroles bij gecertificeerde bedrijven uit. Naast de namen van de certificatie-instellingen is op de site van KBI ook een overzicht van leveranciers van goedgekeurde software te vinden.

Uitreiking eerste certificaat aan KIWA (gecertificeerde instelling) door mr. E. Brinkman
fotografie: Michelle Muus, Kiwa N.V.


Gebouwopname
Voor een energielabel worden de energetische kenmerken van het gebouw door het gecertificeerde bedrijf opgenomen volgens de richtlijnen uit ISSO publicatie 75-1. De richtlijnen in ISSO-publicatie 75.2 vormen de basis voor de opname voor een maatwerkadvies. Bij deze laatste, veel uitgebreidere data-inventarisatie wordt ook gekeken naar relevante beleidsdoelstellingen, naar maatregelen die eventueel al getroffen zijn, en een analyse gemaakt van het huidige energiegebruik.

Opstellen energielabel / maatwerkadvies
Ten behoeve van het energielabel wordt een energie-index bepaald. In ISSO-publicatie 75.3 is de methodiek voor de bepaling van de energie-index vastgelegd. De energie-index geeft een oordeel over de energetische kwaliteit van het gebouw, onafhankelijk van het gebruikersgedrag. Voor het opstellen van een maatwerkadvies (EPA-U) moet gebruik gemaakt worden van goedgekeurde software.


Bij het energielabel zijn“standaard” besparingsmaatregelen opgenomen. Van het uitgebreide maatwerkadvies mogen gebouweigenaren en vastgoedbeheerders verwachten dat het:
op het specifieke gebouw én gebruik gerichte energiemaatregelen voorstelt
een uitspraak doet over het toekomstige energiegebruik
ingaat op de te verwachten comfort- en klimaatverbeteringen• de kosten en baten van voorgestelde maatregelen vermeldt
inzicht geeft in de investeringen en terugverdientijden, en
rekening houdt met de onderhoudsplanning en het huisvestingsplan
Het advies wordt volgens een vast rapportageformat gepresenteerd.


Afmelden energielabel / maatwerkadvies
Het energielabel moet worden afgemeld op de website van SenterNovem*, het maatwerkadvies niet. SenterNovem* verstrekt een uniek labelnummer. Het gecertificeerde bedrijf vermeldt dit nummer vervolgens op het energielabel. Zonder dit nummer is het energielabel niet geldig. De afgemelde energielabels worden door het Kadaster geregistreerd. Op Kadaster-on-line zijn de labelgegevens voor iedereen te raadplegen.

Afgifte energielabel / maatwerkadvies
Het gecertificeerde bedrijf verstrekt het energielabel aan de gebouweigenaar of vastgoedbeheerder. Een maatwerkadvies wordt veelal ook mondeling toegelicht.

Verstrekken kopie
Een gebouweigenaar of vastgoedbeheerder moet een afschrift van het energielabel verstrekken aan de nieuwe eigenaar of huurder van een gebouw. Het maatwerkadvies kan bij verkoop of verhuur worden opgesteld, dit hoeft echter niet het geval te zijn.

Let op: een maatwerkadvies leidt niet automatisch tot een energielabel. Er zijn echter softwareprogramma’s die de mogelijkheid bieden om vanuit de gegevens van een maatwerkadvies ook een energielabel te destilleren. Dit is een aandachtspunt bij de keuze van het bedrijf dat het energielabel en maatwerkadvies gaat opstellen.


Combinatie met andere inspecties
Een gebouweigenaar of vastgoedbeheerder heeft in het beheer ook andere, deels verplichte, keuringen uit te voeren. Het combineren van verschillende inspecties en keuringen heeft als grote voordeel dat er een integraal advies mogelijk is en verbetermaatregelen gecombineerd, dus kosteneffectiever kunnen worden uitgevoerd.

Onderstaande tabel geeft een overzicht van andere keuringen/inspecties waarmee het opstellen van een energielabel en/of het maatwerkadvies te combineren is.



Installatie Performance Scan
Veel beheerders veronderstellen dat een integrale check onderdeel is van het reguliere onderhoud van de installatie. Vaak is dit echter niet het geval. De Installatie Performance Scan is een nieuw gestandaardiseerd instrument om inzicht te krijgen in de verbetermogelijkheden van de klimaatinstallatie in gebouwen. Optimalisatie van de installatie op basis van de scan, leidt vrijwel altijd tot een reductie van het energiegebruik en vermindering van de kans op storingen of comfortklachten. De Installatie Performance Scan is door SenterNovem* ontwikkeld in samenwerking met marktpartijen, zowel de installatiebranche als gebouweigenaren en -gebruikers. Voor meer informatie, zie ook de factsheet Installatie Performance Scan 2007, te downloaden via www.installatieperformancescan.nl


Het belang van een goed labelbeheer
Een energielabel is vereist op het moment dat een gebouw verkocht of verhuurd wordt en heeft een geldigheidsduur van 10 jaar. Gedurende deze periode is de gebouweigenaar of vastgoedbeheerder niet verplicht een nieuw energielabel aan te vragen, ook niet als er aanpassingen aan een gebouw worden gedaan. Wel is het zinvol aanpassingen die van invloed zijn op de energetische kwaliteit, systematisch te registreren. Hierdoor wordt het te zijner tijd bij vernieuwing van het energielabel makkelijker om de energetische kwaliteit te bepalen. Omdat het voor kan komen dat voor een deel van de gebouwen kan worden volstaan met een gewaarmerkt afschrift van de EPC-berekening, is het van belang de status van de energielabels en EPC-berekeningen zorgvuldig te registreren.

Vooral voor eigenaren en beheerders van grotere vastgoedportefeuilles is goed energielabelbeheer van groot belang. Dit beheer kan bijvoorbeeld plaatsvinden op de volgende manieren.

• Een afzonderlijke database voorenergielabels.
Hierin worden de energetische kenmerken van degebouwen vastgelegd. Deze database kan bij de eigenaar of beheerder zelf in beheer zijn, maar ook bij een externe partij zoals het gecertificeerde bedrijf. In dat laatste geval levert de eigenaar of beheerder gegevens aan over aanpassingen die van invloed kunnen zijn op de energetische kwaliteit. De database is zodanig ingericht dat het gecertificeerde bedrijf eenvoudig nieuwe energielabels kan aanvragen.

• Integratie van de energielabelgegevens in de gebouwenadministratie.
Hierdoor worden alle aanpassingen aan het gebouw op één plek geregistreerd. Vooral als er ook een maatwerkadvies wordt uitgebracht, biedt deze vorm goede mogelijkheden om energetische verbeteringen te koppelen aan andere onderhoudsactiviteiten. Ook voor de communicatie richting gebruikers over efficiënt gebruikersgedrag is het wenselijk dat de informatie van het label of het maatwerkadvies gekoppeld kan worden aan de andere gegevens van het gebouw en de gebruiker.






[naar top] - [naar index]

Bijlage





[naar top] - [naar index]

Nuttige adressen voor meer informatie*
Bent u op zoek naar meer informatie of heeft u vragen? Dan kunt u contact opnemen met de helpdesk.
Telefoonnummer : 030 - 239 35 33; e-mail: epbd@senternovem.nl*
Handige links:
www.energielabelgebouw.nl - www.senternovem.nl/kompas*
www.minvrom.nl - www.kbi.nl - www.isso.nl

Kompas, energiebewust wonen en werken*
SenterNovem* voert in opdracht van VROM Kompas, energiebewust wonen en werken uit. Dit programma heeft als doel bij te dragen aan de doelstellingen in ‘Schoon en Zuinig’ voor vermindering van de CO2-uitstoot in de gebouwde omgeving. Het accent ligt hierbij op de grootschalige inzet van beproefde instrumenten. Kompas richt zich op professionele partijen in de bouw en gaat vooral uit van de mogelijkheden bij doelgroepen in de markt.
Deze doelgroepen zijn:
• Gemeenten
• Woningbouw
• Projectontwikkelaars
• Woningbouwcorporaties
• Eigenaar-bewoners
• Particuliere verhuurders
• Utiliteitsbouw
• Institutionele beleggers
• Projectontwikkelaars
• Eigenaar-gebruikers (kantoren en schoolgebouwen)
• Huurders kantoorgebouwen


[naar top] - [naar index]

SenterNovem*
SenterNovem* is een agentschap van het Ministerie van Economische Zaken en voert beleid uit voor verschillende overheden op het gebied van innovatie, energie & klimaat en milieu & leefomgeving en draagt zo bij aan innovatie en duurzaamheid.
Meer informatie: www.senternovem.nl*

Swentiboldstraat 21
Postbus 17
6130 AA Sittard
Telefoon (046) 420 22 02
Telefax (046) 452 82 60
Catharijnesingel 59
Postbus 8242
3503 RE Utrecht
Telefoon (030) 239 34 93
Telefax (030) 231 64 91
www.senternovem.nl*
info@senternovem.nl*
maart 2008
publicatienummer 2KPUB0801



Hoewel deze publicatie met de grootst mogelijke zorg is samengesteld, kan SenterNovem* geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele fouten. Bij publicaties van SenterNovem* die informeren over subsidieregelingen geldt dat de beoordeling van subsidieaanvragen uitsluitend plaatsvindt aan de hand van de officiële publicatie van het besluit in de Staatscourant.


[naar top] - [naar index]

* Toelichting op publicatie op facilitaire informatie online

SenterNovem heet sinds januari 2010 AgentschapNL.
In bovenstaande tekst waar SenterNovem staat kunt u AgentschapNL lezen.
Bij alle links in bovenstaande tekst is het mogelijk dat ze werken. Zo niet, kunt u via AgentschapNL contact zoeken en/of informatie opvragen.
U vindt een rechtstreekse link naar AgentschapNL in onderstaand kader.

Deze internetpublicatie op 'facilitaire informatie online' is tot stand gekomen met toestemming van AgentschapNL.
De vertaling van de papieren publicatie (2008) naar .html is gedaan door Leo Hooijmans (redactie facilitaire informatie online) in juni 2012.


AgentschapNL
advies, kennis of hulp bij duurzame en innovatieve projecten



voor webinformatie klik op plaatje......


(0903-01)


[naar top] - [naar index]
DezeTekstIsVanLeoHooijmansGalileoNoordwijkFacilitaireInformatieOnline
Dit document niet uitprinten, aub. Denk aan het milieu en uw onkosten.
Wilt u het nog een keer lezen maak een bladwijzer (favoriet).
Wilt u het artikel door een ander laten lezen, stuur een link door.



deze informatie wordt u aangeboden door vh/vrom* via agentschapnl
mede mogelijk gemaakt door facilitaire aanbieders online

Facilitaire Aanbieders Online


voor zoeken naar producten/diensten en verenigingen
klik op foto....



facilitaire-informatie-online.nl ©
ingevoerd op 14 juni 2012
het laatst gewijzigd op 29-12-2012

voorwaarden voor gebruik/bezoek van deze website: klik hier....
(de kleine lettertjes, maar dan iets groter)